دربارهٔ همایش

همایش بین‌المللی چندزبانهٔ دانش مستقل از زبان از ۱۶ تا ۱۸ ژوئن ۲۰۲۷ در لاهه برگزار می‌شود. پرسش آن ساده است و پاسخش دشوار: اگر دانش را فقط به زبانی بشناسیم که در آن نوشته شده، آنچه به زبان‌های دیگر دانسته می‌شود چه سرنوشتی دارد؟ امروز بخش بزرگی از نمایه‌های علمی، فرم‌های بودجهٔ پژوهشی و داده‌های آموزش مدل‌های زبانی به انگلیسی است. نتیجه این است که دانسته‌های بسیاری از مردم جهان یا دیده نمی‌شوند یا فقط وقتی دیده می‌شوند که کسی دیگر آن‌ها را به انگلیسی بازگو کند.

این همایش از همین نقطه آغاز می‌کند و موضع می‌گیرد. ما چندزبانگی رسمی اروپا را، با بیست‌وچهار زبان رسمی‌اش، پاسخ کافی نمی‌دانیم، زیرا میلیون‌ها نفر که به زبان‌های دیگر می‌اندیشند و می‌نویسند بیرون از آن می‌مانند. همچنین نمی‌پذیریم که هوش مصنوعی خودبه‌خود دانش را دموکراتیک کند؛ مدلی که از متن‌های یک زبان غالب آموخته، همان نابرابری را با سرعتی بیشتر تکرار می‌کند.

سه روز، سه پرسش

دانش مستقل از زبان

چارچوب دانش مستقل از زبان (LAK) پاسخی سازنده به این وضع است. در این چارچوب هر قطعهٔ دانش هویتی پایدار دارد که به هیچ زبانی وابسته نیست. متن اصلی آن نسخه‌دار و پایدار است و پیرامونش لایه‌ای زنده از ترجمه‌ها، منابع، بازبینی‌ها و یادداشت‌ها شکل می‌گیرد. ترجمه رونوشتی جدا نیست، بلکه بازنمایی همان شیء دانش به زبانی دیگر است. همایش می‌پرسد این فکر در کتابخانه، دانشگاه، نشر و آموزش چه معنایی دارد و کجا شکست می‌خورد.

شکل همایش

برنامه شامل سه سخنرانی کلیدی، نشست‌های موازی، دو کارگاه، یک میزگرد، یک مناظره، نشست پوستر، نمایشگاه، رونمایی کتاب و نمایش زندهٔ لرالینک است. زبان‌های همایش فارسی و انگلیسی‌اند و زبان هر نشست در برنامه آمده است. همهٔ متن‌های همایش در این سایت به هر دو زبان منتشر می‌شوند.

دبیر همایش سجاد سپهری، معمار لرالینک و توسعه‌دهندهٔ چارچوب LAK، است. بیانیهٔ لاهه در روز پایانی، در نشست پایانی، خوانده می‌شود.