یک قطعه، از نوشتن تا انتشار چندزبانه
نمایش زندهٔ لرالینک
این رویداد بخشی از نمایش امکانات لرالینک برای برگزاری رویدادهای دانشی است. محتوای آن با دقت و بر پایهٔ منابع واقعی نوشته شده، اما همایش هنوز برگزار نشده است و شرکتکنندگانش، جز دبیر همایش، شخصیتهایی ساختگیاند.
در دو روز گذشته بارها از «دانش ناوابسته به زبان» سخن گفته شد. در این نشست، به جای سخن گفتن دربارهٔ آن، نشانش میدهیم. سجاد سپهری، معمار و طراح لرالینک، و آرش صادقی یک قطعهٔ دانش را پیش چشم حاضران از نخستین جمله تا انتشار در دو زبان دنبال میکنند؛ همان سامانهای که این همایش و برنامهاش در آن ساخته شده است.
قطعه در لرالینک کوچکترین واحد کامل و بازاستفادهپذیر دانش است. هویتی پایدار دارد، بدنهاش نسخهدار است، و آنچه دور آن رشد میکند، از ترجمه تا منابع و پیوندها، جدا از بدنه ثبت میشود. ترجمه نسخهٔ دوم قطعه نیست؛ نمایشی از همان قطعه است که به اصل وصل میماند.
آنچه به ترتیب نشان داده میشود
- نوشتن قطعه به فارسی در استودیو: بند، عنوان، و یک کادر آموزشی «توضیح» که در هر زبان همان جای خود را نگه میدارد.
- افزودن منابع به کتابخانه و ارجاع به آنها از درون متن، بیآنکه منبع به بخشی از بدنهٔ قطعه بدل شود.
- نوشتن ترجمهٔ انگلیسی به دست انسان، بند به بند، بهصورت نمایشی از همان قطعه؛ و دیدن اینکه تغییر بعدی در اصل، ترجمه را چگونه از تازگی میاندازد.
- قرار دادن همان قطعه در ساختار یک پروژه: در برنامهٔ این همایش و در یک مجموعهٔ دیگر، بیآنکه رونوشتی ساخته شود.
- پیوستن یک رویداد به جایگاه قطعه در برنامه، و دیدن اینکه روز، نشست و سخنرانی همه از ساختار پروژه خوانده میشوند.
- انتشار، و خواندن قطعه یک بار با رابط فارسی و یک بار با رابط انگلیسی؛ زبان رابط و زبان محتوا دو چیز جدا هستند.
- نگاهی به تاریخچهٔ نسخهها: چه کسی، کی، چه چیزی را تغییر داد.
پس از نمایش، حاضران میتوانند در سرسرای کتابخانه با حساب آزمایشی خود قطعهای بنویسند، ترجمهاش کنند و آن را در یک پروژهٔ نمونه قرار دهند. پرسشهای فنی دربارهٔ معماری، مدل داده و اصول طراحی در همین نشست پاسخ داده میشود.
منابع
Vrandečić, Denny, and Markus Krötzsch. 2014. 'Wikidata: A Free Collaborative Knowledgebase.' Communications of the ACM 57 (10): 78–85.
Wilkinson, Mark D., et al. 2016. 'The FAIR Guiding Principles for scientific data management and stewardship.' Scientific Data 3: 160018.