دو زبان، یک کلاس
کتابهای درسی باز سینهالی ـ تامیلی در سریلانکای پس از جنگ
این رویداد بخشی از نمایش امکانات لرالینک برای برگزاری رویدادهای دانشی است. محتوای آن با دقت و بر پایهٔ منابع واقعی نوشته شده، اما همایش هنوز برگزار نشده است و شرکتکنندگانش، جز دبیر همایش، شخصیتهایی ساختگیاند.
قانون زبان رسمی سریلانکا در ۱۹۵۶، که به «فقط سینهالی» شهرت یافت، تامیلیزبانان را از اداره و دانشگاه بیرون راند و از ریشههای جنگی شد که تا ۲۰۰۹ ادامه داشت. متمم سیزدهم قانون اساسی در ۱۹۸۷ تامیلی را هم زبان رسمی کرد، اما مدرسهها هنوز تقریباً به دو نظام جدا تقسیم شدهاند: کودک سینهالیزبان و کودک تامیلیزبان در کلاسهای جدا، از کتابهای جدا، تاریخ کشورشان را جدا میخوانند.
این پروژه کتابهای درسی باز و دوزبانه برای پایههای ششم تا نهم در درسهای تاریخ و مدنیات میسازد. نویسندگان هر فصل دو معلماند، یکی از هر جامعه، و متن در هر دو زبان نوشته میشود، نه اینکه از یکی به دیگری ترجمه شود. هر جا روایتها از یک رویداد با هم نمیخوانند، کتاب هر دو روایت را کنار هم میگذارد و از دانشآموز میخواهد آنها را بسنجد. همهٔ کتابها با پروانهٔ باز منتشر میشوند تا هر مدرسهای بتواند آنها را چاپ و بومی کند.
گزارش سیاستی یونسکو در ۲۰۱۶ یادآوری کرد که نزدیک به چهل درصد مردم جهان به زبانی که میفهمند آموزش نمیبینند. تجربهٔ ما نشان میدهد که آموزش به زبان مادری تنها نیمی از کار است. نیم دیگر این است که کودک زبان همسایه را هم بشنود، و بداند که دانش کشورش در دو زبان نوشته شده است.
یافتهها
- معلمانی که فصلها را مشترک نوشتند، بیش از هر کارگاه آشتی با هم کار کردند و در تماس ماندند.
- کنار هم گذاشتن روایتهای ناهمخوان، به جای حذف آنها، بحث کلاس را آرامتر کرد، نه تندتر.
- بزرگترین مانع گسترش کتابها بودجه یا فناوری نبود، بلکه نبودِ جایی در برنامهٔ رسمی برای زبان دوم بود.
منابع
UNESCO Global Education Monitoring Report. 2016. If you don't understand, how can you learn? Policy Paper 24. Paris: UNESCO.
Davies, Lynn. 2004. Education and Conflict: Complexity and Chaos. London: RoutledgeFalmer.
Official Language Act, No. 33 of 1956 (Sri Lanka); Thirteenth Amendment to the Constitution of the Democratic Socialist Republic of Sri Lanka, 1987.